Oostelijke Sluiernevel (Caldwell 33)
Op jacht naar de Oostelijke Sluiernevel
Huidige faseKalibreren
- PlanningHet doel, de compositie en de benodigde opnames voorbereiden.
- Opnames makenFoto's verzamelen tijdens één of meerdere opnamesessies.
- KalibrerenDe opnames selecteren, kalibreren en stapelen.
- NabewerkenHet gestapelde beeld uitwerken tot het eindresultaat.
- VoltooidHet eindresultaat en de geleerde lessen publiceren.
Een reis van meerdere sessies om de Oostelijke Sluiernevel te verkennen en meer over astrofotografie te leren.
- Gestart
- 18-7-2026
- Bijgewerkt
- 23-9-2026
- Sessies
- 4
Na de Westelijke Sluiernevel was het tijd om de Oostelijke Sluiernevel vast te leggen.
Het object voorbereiden
Ik wilde zien wat de coördinaten waren voordat ik met de eerste sessie begon, om te kijken hoe de compositie eruit zag en of ik nog wijzigingen wou aanbrengen.
Nieuws flash.. Het zetten van de compositie is meer of ik het plaatje mooi vindt met wat ik zie 🤭
Ik denk dat dit er goed uit ziet.. toch??
Een nieuw paar ogen voor de sterrenhemel
De volgende upgrade is binnen! Dit keer een ZWO ASI120MM Mini guidecamera, samen met een Ganymedes 30mm F/4 guidescope.
Tot nu toe vertrouwde ik er eigenlijk gewoon op dat mijn mount de sterren netjes bleef volgen. Best een optimistische strategie, aangezien ik mezelf niet eens volledig vertrouw om in het donker langs het statief te lopen zonder toezicht.
Met de nieuwe guidescope en camera kan ik eindelijk gaan experimenteren met autoguiding. De kleine ASI120MM Mini houdt een guidester in de gaten, terwijl de software kijkt naar kleine afwijkingen in de tracking en de mount vervolgens vertelt hoe deze dat moet corrigeren. Tenminste… dat is de theorie. De praktijk zal waarschijnlijk bestaan uit een paar uur naar grafiekjes staren, instellingen aanpassen waarvan ik nog niet helemaal weet wat ze doen, en me afvragen waarom een tot dan toe onschuldig getalletje ineens rood is geworden.
Toch is dit een behoorlijk mooie stap vooruit. Betere tracking betekent dat ik kan gaan werken met langere belichtingstijden, hopelijk scherpere sterren krijg en steeds meer van die zwakke details kan vastleggen die ik telkens uit de duisternis probeer te trekken.
Natuurlijk voelt het toevoegen van een tweede telescoop en camera, zodat de eerste telescoop en camera beter hun werk kunnen doen, ook wel als het bereiken van een belangrijke mijlpaal binnen de astrofotografie:
Problemen oplossen door meer spullen te kopen, die vervolgens weer compleet nieuwe problemen opleveren om op te lossen. 😅
Ik kan niet wachten om alles te monteren, kalibreren en voor het eerst onder de sterren te laten guiden. En met een beetje geluk begrijp ik uiteindelijk zelfs wat al die grafiekjes me proberen te vertellen.
08 september 2026
Sessie één
400 frames · 60s per stuk
Na best een lange tijd met bewolkte weer was de voorspelling van vanavond weer goed voor een foto sessie. Net na zonsondergang was het nog best bewolkt, maar toen het echt donker werd hadden we een geweldige heldere avond.
Sessie bij pa
Het was eindelijk tijd om te beginnen met het schieten van de Oostelijke Sluiernevel. Alles opgezet bij mijn vader om tevens te beginnen met het configureren van onze nieuwe setup terwijl ik mijn eigen doel aan het schieten ben.
Mijn vader heeft tevens zijn eerste pool uitlijning gedaan met de redcat, en dat ging best prima met een totale error van 10 boogseconden. Dat was zo slecht nog niet
Bij mijn vader wist ik dat ik ook langer mijn eigen doel kon schieten aangezien hij een grotere achtertuin heeft dan ik zelf, maar toen mijn sessie voorbij was bedacht ik me dat ik zelfs nog langer had kunnen schieten dan de 6 uur en 40 minuten dat ik geschoten heb omdat ik nog geen deel van het huis op de laatste gemaakte foto zag. Goed om te weten voor de volgende keer 😀
Ik heb eigenlijk ook nog geen gebruik gemaakt van de auto guider omdat er voorafgaand aan vandaag geen goede avonden waren om dit goed in te stellen, en ik wou eigenlijk mijn doel schieten om gedurende de avond bezig te zijn met de configuratie van de Askar. Wellicht dat ik het de volgende keer weg gebruik, we gaan het zien.
Met 400 foto’s die er goed uitzien heb ik al meer dan de helft van de 10 uur binnen. Ik wou dat we meer van zulke avonden konden krijgen waar alles lekker loopt.. ik weet het zeker dat ik in de toekomst wel vaker van dit soort avonden krijg 😅
20 september 2026
Sessie twee
98 frames · 60s per stuk
Eindelijk weer een heldere avond, wat wel als een verrassing kwam. Hopelijk wordt dit de laatste foto sessie.
Die windows updates..
Ik zag wat laat dat de avond aan het opklaren was en dat de voorspelling redelijk goed waren voor de rest van de nacht. Dus ben na zonsondergang begonnen met het opzetten van de setup hopend dat ik nog eens drie uur aan data kon schieten.
Het opzetten en afstellen ging vrij soepel en begon kort daarna met schieten.
Maar toen ik de foto’s aan het inspecteren was de volgende dag merkte ik op dat ik maar 98 foto’s had in plaats van de geplande 180. Bleek dat windows zichzelf heeft herstart vanwege een update.. verdomde windows...
Nou ja.. hopelijk kan ik snel weer wat schieten 😊
Maar goed, de foto hier rechts laat de locatie van de Sluiernevel zien in Artificial Reality (AR). Net linksonder Aljanan zie je nog een crosshair dat op de Sluiernevel gericht is binnen de Zwaan sterrenbeeld.
22 september 2026
Sessie drie
180 frames · 60s per stuk
Wéér een helder begin van de avond wat in het begin van de avond vormde. Hopelijk kan ik nu de laatste foto’s schieten van de Oostelijke Sluiernevel.
Gefocused
De telescoop op het juiste stukje hemel richten is één ding. Alles ook nog eens echt goed scherp krijgen is weer een heel ander verhaal. En aangezien sterren blijkbaar niet even netjes aangeven wanneer ze scherp genoeg zijn, komt hier het Bahtinov-masker om de hoek kijken.
Op het eerste gezicht ziet zo’n Bahtinov-masker eruit alsof iemand met een wel héél specifiek plan een stuk plastic vol sleuven heeft gemaakt (bovenste foto). Je plaatst het voor de opening van de telescoop, richt op een redelijk heldere ster en plotseling verandert dat onschuldige lichtpuntje in een verzameling diffractiespikes (onderste foto).
Er verschijnen drie grote spikes over de ster en het slimme gedeelte is dat de middelste spike verschuift wanneer je de focus aanpast. Zodra die precies tussen de andere twee staat, gefeliciteerd: je bent scherpgesteld.
Dus in plaats van minutenlang intens naar een piepklein sterretje te staren terwijl ik de focuser heen en weer draai en mezelf probeer wijs te maken dat “ja… volgens mij is dit scherper… denk ik…”, heb ik nu daadwerkelijk iets dat me vertelt wanneer de focus goed staat.
Maar omdat dit astrofotografie is, volgt daarna natuurlijk nog één bijzonder belangrijke stap:
Het Bahtinov-masker er weer af halen.
Want een paar uur lang prachtige, perfect scherpe foto’s maken van een diffractiepatroon zou wel een bijzonder indrukwekkende manier zijn om erachter te komen dat je hulpmiddel voor het scherpstellen uitstekend heeft gewerkt. 😅
Het is eigenlijk zo’n heerlijk simpel stukje gereedschap dat er een beetje vreemd uitziet, bijna niets kost in vergelijking met alle andere spullen die inmiddels aan de telescoop hangen, en toch een enorme hoeveelheid giswerk wegneemt.
En aangezien een behoorlijk deel van mijn astrofotografie-avontuur momenteel nog bestaat uit enigszins onderbouwd gokken, is dat waarschijnlijk maar goed ook.
23 september 2026
Sessie vier
Na de sessie van gisteren heb ik meer dan 600 foto’s, wwt tevens betekend dat het meer dan 10 uur aan integratie tijd is. Dus het is tijd om alle foto’s te stapelen 😊
Registratie — blijkbaar moeten al mijn sterren eerst aan elkaar worden voorgesteld
Nu de preprocessing klaar was, werd het tijd voor registratie: het gedeelte waarin Siril al mijn losse opnames bekijkt en probeert uit te vogelen hoe ze precies moeten worden uitgelijnd voordat ze uiteindelijk op elkaar gestapeld kunnen worden.
In theorie klinkt dat allemaal heel logisch. Hoewel de telescoop de hemel volgt, zal iedere opname toch nét iets anders gepositioneerd zijn. Siril zoekt daarom naar sterren die in meerdere opnames voorkomen, koppelt deze aan elkaar en berekent vervolgens hoeveel iedere opname verschoven en gedraaid moet worden om alles netjes over elkaar heen te krijgen.
In de praktijk drukte ik op de knop en werd ik begroet door dit.
Blijkbaar had Siril zojuist iedere ster in het bekende universum gevonden en besloten om er voor de zekerheid een klein oranje cirkeltje omheen te tekenen. Gewoon, zodat ik goed kon zien hoeveel het er waren.
Vervolgens begon de console aan de rechterkant enthousiast allerlei termen en getallen naar me toe te gooien:
Gaussian profiles… pair matches… inliers… rotation… FWHM…
Uiteraard heb ik dit allemaal zeer aandachtig bestudeerd, bedachtzaam geknikt en uiteindelijk geconcludeerd:
“Ja. Dat zijn inderdaad getallen.”
Wat ik inmiddels wel begrijp, is dat Siril de sterren tussen mijn verschillende opnames met elkaar vergelijkt en zoekt naar overeenkomende patronen. Met die matches kan het programma de kleine verschillen tussen iedere opname berekenen en ze vervolgens nauwkeurig uitlijnen. De sporadisch anders gekleurde markeringen horen bij dat matching-proces, terwijl de zee van oranje cirkeltjes de gedetecteerde sterren laat zien.
En afgaande op het aantal cirkeltjes op mijn scherm heb ik blijkbaar met succes minstens zeventien miljard sterren gefotografeerd 😎
Dus terwijl Siril op de achtergrond behoorlijk indrukwekkende wiskunde uitvoert, bestaat mijn bijdrage aan het registratieproces momenteel voornamelijk uit naar de voorbijscrollende console kijken, zoeken naar groene tekst en licht nerveus worden zodra er ineens iets in een andere kleur verschijnt.
Groene tekst = goed. Rode tekst = paniek. Duizenden oranje cirkeltjes = blijkbaar volkomen normaal.
Astrofotografie wordt een stuk eenvoudiger nu ik eindelijk het technische jargon begin te begrijpen. 😅