← Terug naar projecten
voltooid

Westelijke Sluiernevel (Caldwell 34)

Op jacht naar de Westelijke Sluiernevel

Huidige faseVoltooid

  1. PlanningHet doel, de compositie en de benodigde opnames voorbereiden.
  2. Opnames makenFoto's verzamelen tijdens één of meerdere opnamesessies.
  3. KalibrerenDe opnames selecteren, kalibreren en stapelen.
  4. NabewerkenHet gestapelde beeld uitwerken tot het eindresultaat.
  5. VoltooidHet eindresultaat en de geleerde lessen publiceren.

Een reis van meerdere sessies om de Westelijke Sluiernevel te verkennen en meer over astrofotografie te leren.

Gestart
17-7-2026
Bijgewerkt
15-8-2026
Sessies
11

Als alles volgens plan verloopt, staat in dit gedeelte uiteindelijk een prachtige astro fotografische foto.

Als de geschiedenis zich herhaalt, zal er eerst enkele uren naar wolken worden gestaard, minstens één vergeten instelling, een indrukwekkende verzameling kalibratieframes en een hernieuwde waardering voor geduld.

Hoe dan ook deel ik de volledige reis—van het plannen van het object en verzamelen van de data tot het bewerken van de uiteindelijke foto. Elk project is een nieuwe kans om te leren, mijn workflow te verbeteren en iets beter te worden in het veranderen van piepkleine fotonen in iets dat het bekijken waard is.

Het object voorbereiden

Ik wilde zien hoe de Sluiernevel eruit zou zien met mijn huidige camera. Het heelal herinnerde me er beleefd aan dat de Sluiernevel werkelijk enorm is. Ik zal de nevel dus waarschijnlijk in twee delen moeten fotograferen.

Of misschien kan ik hiervoor een nieuwe 135mm-telescoop kopen… hmmm… 🤔

Nee Tim… focus!!

Goed, het is besloten: ik koop de nieuwe telescoop… Ik bedoel.. ik fotografeer eerst de Westelijke Sluiernevel.

De volledige Sluiernevel gezien in N.I.N.A.

17 juli 2026

Sessie één

0 frames

De avond begon onverwacht helder, dus kort na zonsondergang begon ik mijn apparatuur op te stellen. Ik voerde naar mijn idee een redelijke pool uitlijning uit, met een totale fout van ongeveer 30 boogseconden. Dat vond ik voor nu goed genoeg, omdat ik al het gevoel had dat er snel bewolking zou komen. Het leek me mooi om in ieder geval een paar foto’s te kunnen maken.

Teleurstellende testopname

Na de pooluitlijning stelde ik het object in N.I.N.A. in en liet ik de montering ernaartoe draaien. Ik voegde een nieuwe sequentie toe en stelde alles in, inclusief het koelen van mijn camera—iets (wat ik om de een of andere reden nog nooit had gebruikt 😅). Voordat ik de sequentie startte, wilde ik minstens één testopname maken om te controleren of alles nog goed werkte.

Tja… wat zal ik zeggen: er ging iets mis. De testopname gebruikte dezelfde instellingen als de sequentie en had dus een belichtingstijd van 120 seconden. Ik weet niet precies wat er gebeurde, maar het is zeker geen goed teken dat de sterren duidelijk niet rond zijn. De haast tijdens het opstellen hielp vermoedelijk niet mee.

Ik heb geen verlichting in de achtertuin en had ook geen hoofdlamp. Daardoor besefte ik dat ik de apparatuur in het donker niet opnieuw kon opstellen. Het positieve gevolg is dat ik mijn volgende aankoop kende: een nieuwe hoofdlamp.

Een testopname van de Westelijke Sluiernevel met volgproblemen

21 juli - Dag van nieuwe apparatuur!

Vandaag kwam mijn nieuwste astrofotografie-upgrade binnen: een gloednieuwe hoofdlamp. 😄

Niet precies het indrukwekkende stuk apparatuur dat mensen verwachten, maar waarschijnlijk wel het onderdeel dat de grootste kans heeft om een opnamesessie, en misschien mijn waardigheid, te redden. Ik kan eindelijk na zonsondergang opstellen zonder blind rond te tasten en te doen alsof ik weet waar alles ligt. Als extra voordeel hoef ik tijdens een sessie niet langer als een slaapdronken wasbeer door de achtertuin te navigeren.

Tot nu toe is het me gelukt het statief tijdens iedere sessie overeind te houden.

De hoofdlamp zou dat nog gemakkelijker moeten maken… tenzij deze aankoop natuurlijk het laatste ingrediënt was waarop het heelal wachtte. Als mijn volgende bericht met “Tja…” begint, weet je precies wat er is gebeurd.

Nieuwe apparatuur die tijdens de donkere uren helpt

23 Juli 2026

Sessie twee

0 frames

Na een kleine week sinds de laatste sessie, is een nieuwe heldere avond aangebroken. Dus het was weer tijd om mijn geluk op te zoeken op de Westelijke Sluiernevel. Hopelijk gaat deze sessie wat beter dan de laatste.

Opbouwen van de apparatuur

Vandaag wou ik iets nieuws proberen, gezien ik bij eerdere sessies opmerkte dat mijn initiële pool uitlijning niet heel denderend was. Om te proberen de montering richting de pool ster uit te lijnen gaf best wel een flinke uitlijningsfout.

Dus in plaats van de montering direct vast te schroeven aan de tripod, dacht ik: “Wat als ik voor nu alleen de montering vast zet, de initiële “Three Point Polar Alignment” (TPPA) doe om vervolgens de Azimuth fout op te lossen door de montering los te maken en deze te draaien.”

Ik had hier eerder aan moeten denken. Dit is veel makkelijker om de uitlijningsfout binnen één boogminuut te komen dan de gehele opstelling te verplaatsen, en hopen dat de tripod nog waterpas staat 😆

Het opbouwen van de setup

Een betere preview..?

Wanneer ik een poging deed om de volging fouten op te lossen, merkte ik dat de volging op de Azimuth lijn weg dreef. Elke seconden dreef het doel twee boogseconden weg. Na een tijdje geprobeerd te hebben de volging goed te krijgen vroeg ik me toch af waarom dit nou kon gebeuren. Dus ik keek naar de afstandsbediening van de montering en zag dat de montering niet aan het volgen was.. wat een idioot.. 🫣

Nadat ik het volgsysteem had ingeschakeld heb ik de TPPA opnieuw gedaan, waarna het een stuk makkelijker was om de fouten op te lossen.. tenminste dat dacht ik..
Ik maakte een test foto van de nevel en deze zag er initieel best goed uit op een kleine resolutie. Maar tijdens het prepareren van de foto voor deze sectie zag ik een kleine volgprobleem. De sterren zijn niet rond..

Ik heb 100 foto’s geschoten deze sessie, en ik was erg nieuwsgierig over het resultaat tot dusver. Waardoor ik de 100 foto’s vluchtig bewerkt heb, het resultaat was best teleurstellend, maar goed, tijdens deze bewerking had ik geen idee van de volgproblemen. Dus ik vraag me nu af of ik de foto’s van deze sessie nog wil bewaren. Ook omdat de maan voor 80% zichtbaar was.

Een betere preview van de Westelijke Sluiernevel, maar met nog steeds een kleine volgprobleem

05 augustus 2026

Sessie drie

72 frames · 120s per stuk

Het was weer even geleden sinds we een heldere avond hadden, maar vandaag was dat weer het geval. Ik had zelfs voor deze sessie een morale supporter 😄

Opstellen met morele steun

Tijdens het fotograferen vanaf mijn vakantieadres fungeerde Gato (de kat) deze sessie als mijn morele steun.

Toen het donker werd en ik klaar was voor mijn testopname, zag ik dezelfde kleine afwijking als tijdens de vorige sessie, opnieuw ondanks een redelijke pooluitlijning. Ik ging toch door met de sessie. Achteraf bedacht ik dat de foto’s van de vorige sessie misschien nog bruikbaar waren geweest als ik de camera niet van de telescoop had gehaald. Omdat ik dat wel heb gedaan, weet ik niet zeker of ze nog bruikbaar zijn: de darks, flats en bias frames zijn met een andere camerapositie gemaakt.

Zo’n kleine afwijking blijkt een logisch gevolg te zijn van het feit dat ik nog geen guiding gebruik. Met mijn huidige apparatuur veroorzaakt een volgfout van één boogseconde een verschuiving van 0,32 pixel. Omdat dit zo weinig is, zie je de afwijking pas wanneer je op de foto inzoomt. Mijn volgende aankoop lijkt dus bekend: een guiding scope.

Mijn apparatuur opstellen met morele steun naast me

06 augustus 2026

Session vier

125 frames · 60s per stuk

Een opeenvolgende avond met een heldere hemel. Met zulke aantal heldere avonden begin ik te hopen dat ik de Westelijke Sluiernevel tijdens mijn vakantie kan afronden, wat nog ruim een week duurt.

Bijna perfectie 🤩

Gedurende deze sessie had ik deze geweldige alignment. My beste tot dusver 😄

Met een totale fout van twee boogseconden wou ik niet gaan voor de perfecte nul.

En nu.. RAAK DE MOUNT NIET AAN!!
Ik hoop eigenlijk ook dat de kat de mount niet aanraakt vannacht 😇

Gezien tijdens de vorige sessie de foto’s met een sluitingstijd van 120s een verschuiving hadden, heb ik besloten om nu te schieten met een 60s sluitingstijd totdat ik een volger heb.

De total volgings fout tijdens de pool uitlijning

Vreemde foto..

Toen ik de resultaten van deze sessie aan het bekijken was, zag ik dat er iets vreemds is gebeurd. Op een gegeven moment is de mount gestopt met de volging, waarbij de eerste foto waar dit gebeurde het net lijkt alsof de sterren een spoor achterlieten. Ik had dit al eens eerder gezien bij één van mijn eerste sessies, niet beter wetende, heb ik de oorzaak destijds bij mij neergelegd.

Maar deze keer ben ik erin gedoken waarom dit nu gebeurd, gezien het er vreemd uitziet. Vooral gezien ik 40 foto’s weg heb kunnen gooien van deze sessie, wat tevens 40 minuten aan sluitingstijd betreft. Dit is gewoon zonde.

Het blijkt dat de nevel het meridiaan doorkruiste, en het blijkt dat de toggle om de meridiaan flip in N.I.N.A. als default uitstond 😅

De nevel kruist het meridiaan

07 August 2026

Session five

160 frames · 60s per stuk

Drie opeenvolgende avonden met een heldere hemel, en de voorspellingen voor de komende dagen zijn ook best goed.

De maan gaat ook richting een nieuwe maan, dus dit zou ook steeds minder impact moeten hebben op deze en volgende sessies.

Meridiaan flip

Ik heb mezelf eraan herinnerd om voor deze sessie de meridiaan flip te activeren. Hopelijk lost dit het probleem op dat de mount stopt met het volgen wanneer de nevel het meridiaan doorkruist.

Blijkbaar zit er nog ergens een fout, gezien hetzelfde gebeurde als vorige sessie. De mount stopte met volgen zo’n vier minuten eerder dan gisteren. Blijkbaar klopt dit gezien de sterren het meridiaan doorkruist zo’n vier minuten eerdere dan de voorgaande nacht.

Er moet nog ergens een setting zijn dat voorkomt dat de flip gebeurd. Waarschijnlijk een mount setting zelf, en niet meer in N.I.N.A. zelf. Moet dit uitvogelen waar en of ik dit kan veranderen..

Een N.I.N.A. oude sequencer screenshot met de locatie van de meridiaan setting

De fout gevonden?

Zoekende naar de setting dat de meridiaan flip voorkwam zag ik deze geavanceerde settings van de mount, waarbij het duidelijk te zien is dat de mount stopt met het volgen wanneer het op 0 graden van het meridiaan komt.

Ik heb de setting veranderd naar: Stop tracking at 5 degrees after meridian
Dit zou N.I.N.A. 20 minuten de tijd moeten geven om de flip uit te voeren, wat meer dan genoeg moet zijn.

Vermoed dat ik dit vannacht ga ondervinden, de voorstelling is weer een heldere nacht. Ik zou nog graag vier uur aan totale sluitingstijd willen schieten waarbij de foto’s elke een sluitingstijd hebben van 60s.

Dan heb ik een totale sluitingstijd van 10 uur met alleen de foto’s die elke een sluitingstijd hebben van 60s. Op deze manier kan ik twee foto’s creëren:

  • Een gestapelde foto met foto’s van 60s sluitingstijd elk
  • Een gestapelde foto met foto’s van zowel 60s als 120s sluitingstijd

Op deze manier kan ik kijken of de marginale drift van de foto’s met een sluitingstijd van 120s veel of weinig effect heeft op de gestapelde foto, en daarna het uiteindelijk resultaat.

Een screenshot dat de geavanceerde settings laat zien van de mount

08 augustus 2026

Sessie zes

0 frames

Nog een avond met een heldere hemel waarbij ik hoop om nog eens vier uur aan data te verkrijgen om zodoende op meer dan tien uur te komen zodat dit project door kan naar de post processing.

Niet de beste sessie

De mount deed wat vreemd deze avond. Wanneer deze naar het eerste punt moest gaan voor de pool uitlijning, meende dat die maar naar de grond moest richten. Toen dit opgelost was, stopte die niet wanneer die naar de derde punt moest gaan voor de uitlijning.. Moest dit handmatig stop zetten voordat er iets naars gebeurde i.v.m. de bedrading.

Na een paar herstarts van de mount deed die het weer zo’n beetje als normaal, maar iets maakte dat de sterren niet rond zijn. Van een aantal foto’s dat ik heb bekeken uit deze sessie, hebben alle foto’s dit probleem..

Maar het goede nieuws, de Meridiaan flip werkte 😄

Een foto van deze sessie. Elke foto is zoals deze.

11 augustus 2026

Sessie zeven

250 frames · 60s per stuk

Na een aantal nachten zonder een heldere hemel ontstond er een nieuwe mogelijkheid voor de laatste fotosessie van de Westelijke Sluiernevel om vervolgens te beginnen met de post processing.

Laatste loodjes

Een mooie avond voor een fotosessie, en terwijl ik aan het opzetten was heb ik deze foto van Polaris genomen in Artificial Reality (AR).

Wanneer alles goed gaat vannacht zou ik genoeg data vergaard moeten hebben om meer dan tien uur aan sluitingstijd te hebben met alleen de foto’s die elk 60s sluitingstijd hebben.

Kijkend naar de noorderster Polaris vanaf de basis van de mount

Meridiaan Flip

Bij het bekijken van de foto’s van afgelopen nacht, zag ik een verschil over twee sets van foto’s. Initieel dacht ik: “Wat is hier gebeurd..??” 🤔

Eerst dacht ik dan de coördinaten verkeerd waren nadat de meridiaan flip uitgevoerd was, gezien de verplaatsing van de sterren vrij groot was, maar na het inspecteren van de headers van de gemaakte .fits bestanden, kwam ik tot de conclusie dat de coördinaten zo ongeveer gelijk waren en niet voor zo’n grote verschuiving kon veroorzaken.

Wat het nu eigenlijk gebeurde nadat de meridiaan flip uitgevoerd was, was dat de foto’s die daarna werden gemaakt, tevens 180 graden gedraaid waren 😅
Toen ik één van de foto’s ook 180 graden draaide was de verschuiving niet zo dramatisch, maar er is een verschuiving. Ik hoop dat dit voor de stacken geen probleem is.

De laatste foto dat is genomen voor de meridiaan flip gebeurde
De eerste foto dat is genomen nadat de meridiaan flip gebeurde

12 augustus 2026

Sessie acht

150 frames · 60s per stuk

Ik vraag me af hoe ik toch een baan in de software development heb kunnen bemachtigen, gezien ik blijkbaar niet kan tellen.. ik dacht dat ik meer dan tien uur aan data had, maar toen ik wou beginnen met de stacking proces bleek dat ik maar 535 foto’s van elk 60s aan sluitingstijd had. Dat is niet de tien uur dat ik dacht dat ik had.

Dus tijd voor nog een sessie.

Een korte sessie

Terug thuis om weer foto’s te schieten na 1.5 week vakantie zag ik dat mijn boom veel nieuwe takken met blad heeft aangemaakt. Dus het wordt een korte sessie vandaag, wat ook wel goed is gezien ik maar 65 foto’s nodig heb om aan de tien uur aan data te komen. Ik maak wel een aantal extra mocht het zo zijn dat er tijdens het stacken foto’s geweigerd worden.

Ik moet deze boom echt een keer weghalen.. deze wordt veels te groot voor mijn kleine achtertuin. En het gaat meer zicht geven om langere foto sessies te houden 😇

De boom in mijn achtertuin dat het meeste zicht op de hemel blokkeert

13 augustus 2026

Stacking sessie

Met meer dat genoeg data voor een eerste poging om de Westelijke Sluiernevel vast te leggen was het tijd om te kijken of ik überhaupt wat geschoten had.

Fingers crossed 🤞

Een eerste preview in Siril

Met maar één van de 685 foto’s gezien in Siril. Waar de eerste foto te zien is in linear (de bovenste foto), aardig wat sterren zijn hier al te zien dat niet met het blote oog te zien zijn.

Nu de interessante gedeelte waar ik een auto bewerking toevoeg. Dit is een voor gedefinieerde bewerking in Siril wat vrij agressief is, wat niet het uiteindelijk resultaat representeert. Maar dit geeft al wel een deel van de nevel weer te zien in de rood gemarkeerde circle 😄

Het is best vaag te zien in één foto, maar daar is waar het stacking proces komt kijken, waar hopelijk alle 685 foto’s worden gestapeld op elkaar om zodoende meer data zichtbaar te maken in één foto.

Eén geschoten foto van een willekeurige sessie gezien in Siril
Eén geschoten foto van een willekeurige sessie gezien en automatisch agressief bewerkt in Siril

Een gestapelde foto

Toen alle meester bestanden waren aangemaakt voor de darks, biases en de flats was het tijd om alle lights te verwerken (dit zijn de foto’s die gedurende de sessies zijn gemaakt).

Na de conversie, kalibratie, registratie en het stapelen van alle foto’s tot één foto zonder een afwijzing (de bovenste foto), is het merkbaar dat er minder sterren zichtbaar zijn dan wanneer er maar één foto was ingeladen in Siril, dit is normaal. Het laat ook iets meer kleur zien omdat een aantal sterren een blauwe gloed hebben.

Nu komt het leuke gedeelte met de auto bewerking van Siril. Nogmaals, dit is een voor gedefinieerde bewerking isn Siril wat vrij agressief is, wat niet het uiteindelijk resultaat representeert..
Maar jemig.. de nevel is al best zichtbaar zo. Zelfs een aantal stof wolken in het onderste gedeelte van de foto. Dit is best een leuk uitgangspunt voor de nabewerking 😄

Een gestapelde foto gezien in Siril
Een gestapelde foto met een agressieve auto bewerking in Siril

14 augustus 2026

Nabewerking sessie

Het is eindelijk zover om te kijken of ik de nevel tevoorschijn binnen de gestapelde foto met de nabewerking in Siril en Photoshop.

Het startpunt in Photoshop

Na een aantal nabewerkingen in Siril, met onder andere:

  • een achtergrond extractie
  • plate Solving
  • kleur kalibratie
  • aantal histogram uitrekkingen
  • verzadiging
  • ruisonderdrukking

was het tijd voor Photoshop, waar mijn huidige nabewerkingstechniek voornamelijk bestaat uit het enthousiast van links naar rechts schuiven van sliders, totdat ik uiteindelijk begrijp wat ze eigenlijk doen.

Is dit de juiste manier om Photoshop te leren? Waarschijnlijk niet. Werkt het? Waarschijnlijk ook niet. Maar ik leer ervan en heb er ondertussen wel plezier in. 😅

Het startpunt binnen Photoshop met twee bestanden. De sterloze foto van de gestapelde foto en de ster masker

Selectieve Curves en het maskeren van de Western Veil

Op dit punt besloot ik iets te proberen wat ik nog niet eerder had gebruikt: een Curves-aanpassing gecombineerd met een laagmasker. Want blijkbaar was het van links naar rechts schuiven van sliders nog niet gevaarlijk genoeg en werd het tijd om ook kwasten en maskers aan het geheel toe te voegen.

In plaats van nog een stretch over de volledige afbeelding toe te passen, maakte ik de Curves-aanpassing bewust wat sterker en verborg ik vervolgens het hele effect achter een zwart masker. Wat in eerste instantie nogal tegenstrijdig aanvoelde: eerst een aanpassing maken, daarna die aanpassing volledig verbergen, om hem vervolgens stukje bij beetje weer terug te schilderen. Volkomen logisch 😎

Met een grote, zachte kwast en een hele lage flow schilderde ik het effect langzaam terug op alleen de delen waar de Western Veil zich bevindt. De rode overlay in de screenshot laat zien welke gebieden door het masker worden beschermd, terwijl de heldere delen aangeven waar ik de Curves-aanpassing juist doorlaat.

Het idee is om de extreem zwakke filamenten van de nevel beter zichtbaar te maken, zonder tegelijkertijd de achtergrond op te lichten en vol trots alle ruis tentoon te stellen die ik eerder zo hard heb geprobeerd te verbergen. Daarnaast kan ik zo ook mooi om de grote ronde halo heen werken die is achtergebleven na het verwijderen van de heldere ster vlak bij het midden van de afbeelding.

En ja, op dit punt ziet het er vooral uit alsof ik per ongeluk een enorme rode kwast heb geselecteerd en vervolgens compleet de controle over de situatie ben kwijtgeraakt.

Verrassend genoeg is dit dus gewoon de bedoeling.

Onder al dat rood zit namelijk een behoorlijk gecontroleerde en niet-destructieve manier om alleen die delen van de nevel verder te stretchen die ik daadwerkelijk wil versterken.

Dus nadat ik deze mooie, nauwkeurige en gecontroleerde techniek had ontdekt, begon ik uiteraard heel voorzichtig rond de nevel te schilderen terwijl ik mezelf voortdurend afvroeg: “Ben ik dit eigenlijk wel beter aan het maken?” 😅

Een screenshot in Photoshop dat een gemaskerde gebogen laag laat zien waarbij de masker actief is.

De Westelijke Sluiernevel

Het uiteindelijke resultaat na de nabewerkingen in Siril en Photoshop.